Απόφαση 759/6.12.2015

Ειδικός Εκκαθαριστής Τραπεζικού Ιδρύματος – Το καθήκον παρακράτησης κατάλληλου ποσού από τον ειδικό εκκαθαριστή για την πιθανότητα αναγνώρισης απαιτήσεων κατά των οποίων έχουν προβληθή αντιρρήσεις δεν αφορά σε περιπτώσεις που με τον προσωρινό πίνακα διανομής ικανοποιείται μερικώς ή ολικώς το γενικό προνόμιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας – Ο ειδικός εκκαθαριστής προβαίνει σε προσωρινές διανομές προς ικανοποίηση αποκλειστικά των απαιτήσεων του ΤΧΣ ακόμα και αν έχουν εγερθή αντιρρήσεις σε βάρος τους, αδιαφόρως της πιθανότητας ευδοκιμήσεως των εν λόγω ενδίκων βοηθημάτων.

Σύμφωνα με το άρθρο 66 παρ. ι και 2 ν. 4261/2014, από τη δημοσίευση του νόμου αυτού καταργείται ο ν. 3601/2007, οι δε κανονιστικές αποφάσεις, που έχουν εκδοθεί από Υπουργούς ή αρμόδιες αρχές, βάσει διατάξεων που καταργούνται δυνάμει της παραγράφου 1 του ως άνω άρθρου του εν λόγω νόμου, εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις του νέου νόμου ή του Κανονισμού (EE) αριθ. 575/2013, διατηρούνται σε ισχύ μέχρι την αντικατάσταση τους με νέες κανονιστικές αποφάσεις, εκδιδόμενες κατ’ εξουσιοδότηση του νέου νόμου. Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 145 του ν. 4261/2014, που ισχύει από 01.01.2014 (βλ. άρθρο 190) και είναι αντίστοιχο κατά περιεχόμενο με το καταργημένο άρθρο 68 του ν. 3601/2007, ορίζεται ότι πιστωτικό ίδρυμα δεν κηρύσσεται σε πτώχευση, ούτε είναι δυνατόν να ανοίξει επ’ αυτού προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης, και, στην περίπτωση που ανακαλείται η άδεια λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος, αυτό τίθεται υποχρεωτικώς υπό ειδική εκκαθάριση με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, τη δε διοίκηση του πιστωτικού ιδρύματος, κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, αναλαμβάνει ειδικός εκκαθαριστής, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που ορίζεται με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης, ορίζεται ότι με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος μπορεί να εξειδικεύονται οι όροι εφαρμογής του άρθρου αυτού και πως στην ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος εφαρμόζονται συμπληρωματικώς και στο μέτρο που δεν αντίκεινται στο εν λόγω άρθρο, όπως αυτό εξειδικεύεται με την ανωτέρω απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, οι διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα (ΠτΚ). Προς άσκηση της κανονιστικής αρμοδιότητας της Τράπεζας της Ελλάδος από το άρθρο 68 παρ. 2 ν. 3601/2007, εκδόθηκε η με αριθμό 21/2011 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων αυτής «Κανονισμός ειδικής εκκαθάρισης πιστωτικών ιδρυμάτων» (στο εξής για συντομία «ο Κανονισμός»). Σύμφωνα με το Προοίμιο του Κανονισμού η ειδική εκκαθάριση συνιστά συλλογική διαδικασία διοικητικής φύσης, κινούμενη από την εποπτική αρχή και όχι με πρωτοβουλία των πιστωτών και οδηγεί οπωσδήποτε και χωρίς τη δυνατότητα λήψης διαφορετικής απόφασης, δια της προβλεπόμενης στον Κανονισμό διαδικασίας, στη ρευστοποίηση της περιουσίας του υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος. Περαιτέρω, κατά τη διαδικασία της ειδικής εκκαθάρισης ο εκκαθαριστής καλεί τους πιστωτές ν’ αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους και αυτοί αναγγέλλονται εγγράφως κατ’ άρθρο 91 παρ. 2 ΠτΚ εντός μηνός από τη δημοσίευση της τελευταίας πρόσκλησης (άρθρ. 3 παρ. ι του Κανονισμού). Η επαλήθευση των απαιτήσεων που δεν αναγγέλθηκαν εμπρόθεσμα μπορεί να ζητηθεί από το δικαστήριο, δηλαδή το Πολυμελές Πρωτοδικείο της έδρας του πιστωτικού ιδρύματος, που δικάζει κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (αρθρ. 4 ΠτΚ), με ανακοπή κατά το όρθρο 92 ΠτΚ (άρθρ. 3 παρ. 2 του Κανονισμού). Η επαλήθευση των αναγγελθεισών απαιτήσεων γίνεται από τον ειδικό εκκαθαριστή εγγράφως και χωρίς παράσταση των πιστωτών. Η επαλήθευση γίνεται με αντιπαραβολή των εγγράφων του πιστωτή προς τα βιβλία και λοιπό έγγραφα του πιστωτικού ιδρύματος, ο δε ειδικός εκκαθαριστής προβάλλει αντιρρήσεις κατά όσων αναγγελθεισών απαιτήσεων δεν επαληθεύει. Ο ειδικός εκκαθαριστής υποβάλλει στην Τράπεζα της Ελλάδος έκθεση για την επαλήθευση των απαιτήσεων, στην οποία αναφέρονται η ταυτότητα των πιστωτών, σύντομη περιγραφή των κατατεθέντων αποδεικτικών εγγράφων, σημείωση των διορθώσεων και διαγραφών, καθώς και οι αντιρρήσεις του ειδικού εκκαθαριστή κατά αναγγελθεισών απαιτήσεων (άρθρ. 4 παρ. 1 του Κανονισμού). Αντιρρήσεις κατά των αναγγελθεισών απαιτήσεων δύνανται να προβάλουν εγγράφως προς τον ειδικό εκκαθαριστή το υπό ειδική εκκαθάριση  πιστωτικό ίδρυμα και λοιποί πιστωτές. Οι αντιρρήσεις κατά απαιτήσεων από τον ειδικό εκκαθαριστή και οι αντιρρήσεις κατά το προηγούμενο εδάφιο εισάγονται αμελλητί από κοινού στο σύνολο τους ενώπιον του δικαστηρίου από τον ειδικό εκκαθαριστή σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 95 του ΠτΚ (άρθρ. 4 παρ. 2 του Κανονισμού). Μετά το τέλος της εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων του υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος ο ειδικός εκκαθαριστής αμελλητί συντάσσει οριστικό πίνακα διανομής και τον υποβάλλει στην Τράπεζα της Ελλάδος (άρθρ. 6 παρ. 1 του Κανονισμού). Ωστόσο, ο ειδικός εκκαθαριστής μπορεί να προβεί και σε προσωρινές διανομές με την άδεια της Τράπεζας της Ελλάδος, συντάσσοντας προς τούτο προσωρινό πίνακα διανομής, στον οποίο εφαρμόζονται οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου (άρθρ. 6 παρ. 2 του Κανονισμού). Περαιτέρω, το άρθρ. 6 παρ. 3 του Κανονισμού όριζε στην αρχική διατύπωση του: «Για αναγγελθείσες απαιτήσεις, κατά των οποίων έχουν προβληθεί αντιρρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 4, παρακρατείται από τον ειδικό εκκαθαριστή κατάλληλο ποσό σύμφωνα με το αναγγελθέν ύψος της απαίτησης και την εκτίμηση της πιθανότητας αναγνώρισης της. Αντιρρήσεις κατά της παρακράτησης αυτής εισάγονται ενώπιον του δικαστηρίου από όποιον έχει έννομο συμφέρον με ανακοπή κατά του πίνακα διανομής σύμφωνα με το άρθρο ι6ι του ΠτΚ». Στη συνέχεια όμως, το πρώτο εδάφιο της αμέσως παραπάνω διάταξης αντικαταστάθηκε με την υπ’ αριθ. 94/22/25.11.2013 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, ως ακολούθως: «Για απαιτήσεις κατά των οποίων έχουν προβληθεί αντιρρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 4 διανέμεται, μόνο αν πρόκειται για απαιτήσεις του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ή παρακρατείται από τον ειδικό εκκαθαριστή κατάλληλο ποσό σύμφωνα με το ύψος της απαίτησης και την εκτίμηση της πιθανότητας αναγνώρισης της». Συνεπώς, μετά την ανωτέρω τροποποίηση, το καθήκον παρακράτησης εκ μέρους του ειδικού εκκαθαριστή δεν αφορά στις περιπτώσεις που με τον προσωρινό πίνακα διανομής ικανοποιείται μερικώς ή και ολικώς το γενικό προνόμιο του ΤΧΣ, ο δε ειδικός εκκαθαριστής προβαίνει σε προσωρινές διανομές προς ικανοποίηση αποκλειστικά των απαιτήσεων του ΤΧΣ ακόμη και αν έχουν εγερθεί αντιρρήσεις σε βάρος τους, αδιαφόρως της πιθανότητας ευδοκίμησης των εν λόγοι ενδίκων βοηθημάτων (βλ. Δημητρίου Κ. Ρούσση, «ΔΙΚΑΙΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ», Η Μεθοδολογική εναρμόνιση των κανόνων εκκαθάρισης με το ιδιωτικό δίκαιο, έκδ. 2014, σελ. 180, 181).

GreekEnglish