Απόφαση 764/8.10.2015

Ειδικός Εκκαθαριστής Τραπεζικού Ιδρύματος – Το καθήκον παρακράτησης κατάλληλου ποσού από τον ειδικό εκκαθαριστή για την πιθανότητα αναγνώρισης απαιτήσεων, κατά των οποίων έχουν προβληθή αντιρρήσεις, δεν αφορά σε περιπτώσεις που με τον προσωρινό ή οριστικό πίνακα διανομής ικανοποιείται το γενικό προνόμιο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας – Η άσκηση αντιρρήσεων από πιστωτή πιστωτικού ιδρύματος που τέθηκε υπό εκκαθάριση, για μη επαληθευμένες απαιτήσεις του, τις οποίες νομίμως έχει αναγγείλει, συνιστά προϋπόθεση για τις αντιρρήσεις του άρθρου 6 παρ. 3 της με αριθμό 21/2011 αποφάσεως της ΄΄Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων΄΄.

Απόφαση 764/8.10.2015 Πολ.Πρωτ.Αθ.

Με το άρθρο 166 παρ. 1 και 2 ν. 4261/2014 ορίστηκε πως από τη δημοσίευση του νόμου αυτού καταργείται ο νόμος 3601/2007 και οι κανονιστικές αποφάσεις, που έχουν εκδοθεί από Υπουργούς ή αρμόδιες αρχές, βάσει διατάξεων που καταργούνται δυνάμει της παραγράφου 1 του εν λόγω άρθρου, εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις του νέου νόμου ή του Κανονισμού (EE) αριθ. 575/2013, διατηρούνται σε ισχύ μέχρι την αντικατάσταση τους με νέες κανονιστικές αποφάσεις, εκδιδόμενες κατ’ εξουσιοδότηση του νέου νόμου. Με το άρθρο 145 του ν. 4261/2014, που ισχύει από 01-01-2014 (βλ. άρθρο 190) και είναι αντίστοιχο κατά περιεχόμενο με το καταργημένο άρθρο 68 του ν. 3601/2007, ορίζεται ότι πιστωτικό ίδρυμα δεν κηρύσσεται σε πτώχευση, ούτε είναι δυνατόν να ανοίξει επ’ αυτού προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης, και, στην περίπτωση που ανακαλείται η άδεια λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος, αυτό τίθεται υποχρεωτικώς υπό ειδική εκκαθάριση με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος και, κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, τη διοίκηση του πιστωτικού ιδρύματος αναλαμβάνει ειδικός εκκαθαριστής, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που ορίζεται με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης, ορίζεται ότι με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος μπορεί να εξειδικεύονται οι όροι εφαρμογής του άρθρου αυτού και πως στην ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος εφαρμόζονται συμπληρωματικώς και στο μέτρο που δεν αντίκεινται στο εν λόγω άρθρο, όπως αυτό εξειδικεύεται με την ανωτέρω απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, οι διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα. Προς άσκηση της κανονιστικής αρμοδιότητας της Τράπεζας της Ελλάδος από το άρθρο 68 παρ. 2 ν. 3601/2007 εκδόθηκε η με αριθμό 21/2011 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων «Κανονισμός ειδικής εκκαθάρισης πιστωτικών ιδρυμάτων». Η ειδική εκκαθάριση συνιστά συλλογική διαδικασία διοικητικής φύσης, κινούμενη από την εποπτική αρχή, ήτοι την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία διορίζει τον ειδικό εκκαθαριστή, και όχι με πρωτοβουλία των πιστωτών, που οδηγεί οπωσδήποτε και χωρίς τη δυνατότητα λήψης διαφορετικής απόφασης, δια της προβλεπόμενης στον νόμο και τον κανονισμό διαδικασίας, στη ρευστοποίηση της περιουσίας του υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος. Κατά τη διαδικασία της ειδικής εκκαθάρισης ο εκκαθαριστής καλεί τους πιστωτές ν’ αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους και αυτοί αναγγέλλονται εγγράφως κατ’ άρθρο 91 παρ. 2 ΠτΚ εντός μηνός από τη δημοσίευση της τελευταίας πρόσκλησης. Η επαλήθευση των αναγγελθεισών απαιτήσεων γίνεται από τον ειδικό εκκαθαριστή εγγράφως και χωρίς παράσταση των πιστωτών. Η επαλήθευση των απαιτήσεων που δεν αναγγέλθηκαν εμπρόθεσμα μπορεί να ζητηθεί από το δικαστήριο, δηλαδή το Πολυμελές Πρωτοδικείο της έδρας του πιστωτικού ιδρύματος, που δικάζει κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (α. 4 ΠτΚ), με ανακοπή κατά το άρθρο 92 ΠτΚ. Η επαλήθευση γίνεται με αντιπαραβολή των εγγράφων του πιστωτή προς τα βιβλία και λοιπά έγγραφα του πιστωτικού ιδρύματος, ο, δε, ειδικός εκκαθαριστής προβάλλει αντιρρήσεις κατά όσων αναγγελθεισών απαιτήσεων δεν επαληθεύει. Ο ειδικός εκκαθαριστής υποβάλλει στην Τράπεζα της Ελλάδος έκθεση για την επαλήθευση των απαιτήσεων, στην οποία αναφέρονται η ταυτότητα των πιστωτών, σύντομη περιγραφή των κατατεθέντων αποδεικτικών εγγράφων, σημείωση των διορθώσεων και διαγραφών, καθώς και οι αντιρρήσεις του ειδικού εκκαθαριστή κατά αναγγελθεισών απαιτήσεων. Αντιρρήσεις κατά των αναγγελθεισών απαιτήσεων δύνανται να προβάλουν εγγράφως προς τον ειδικό εκκαθαριστή το υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικό ίδρυμα και οι λοιποί πιστωτές. Οι αντιρρήσεις κατά απαιτήσεων από τον ειδικό εκκαθαριστή και οι αντιρρήσεις κατά το προηγούμενο εδάφιο εισάγονται αμελλητί από κοινού στο σύνολο τους ενώπιον του δικαστηρίου από τον ειδικό εκκαθαριστή σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 95 του ΠτΚ. Μετά το τέλος της εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων ο εκκαθαριστής αμελλητί συντάσσει πίνακα διανομής και τον υποβάλλει στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ο εκκαθαριστής μπορεί να προβεί σε προσωρινές διανομές με την άδεια της Τράπεζας της Ελλάδος και συντάσσεται προσωρινός πίνακας διανομής. Για απαιτήσεις κατά των οποίων έχουν προβληθεί αντιρρήσεις γίνεται διανομή μόνο αν πρόκειται για απαιτήσεις του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και για όλες τις άλλες απαιτήσεις παρακρατείται από τον ειδικό εκκαθαριστή κατάλληλο ποσό, σύμφωνα με το ύψος της απαίτησης και την εκτίμηση της πιθανότητας αναγνώρισης της. Αντιρρήσεις κατά της παρακράτησης αυτής εισάγονται ενώπιον του δικαστηρίου από όποιον έχει έννομο συμφέρον με ανακοπή κατά του πίνακα διανομής σύμφωνα με το άρθρο 161 του ΠτΚ. Η Τράπεζα της Ελλάδος ασκεί την αρμοδιότητα του εισηγητή κατά το άρθρο 161 παράγραφο 2 εδάφιο γ’ ΠτΚ και δύναται κατά την άσκηση αυτής της αρμοδιότητας να θέσει τον όρο της καταβολής εγγυοδοσίας. Περιεχόμενο της ανακοπής αυτής είναι η αμφισβήτηση της γενόμενης, εκ μέρους του εκκαθαριστή, παρακράτησης ποσών από τα προς διανομή διαθέσιμα, ανάλογη με την αξιολόγηση του τελευταίου για την πιθανότητα ευδοκίμησης των αντιρρήσεων των πιστωτών. Με το πέρας της διαδικασίας επαλήθευσης των απαιτήσεων των πιστωτών, δηλαδή με την τελεσιδικία είτε των αντιρρήσεων επί της επαλήθευσης του ειδικού εκκαθαριστή για τις αναγγελθείσες απαιτήσεις των πιστωτών, είτε των ανακοπών των μη αναγγελθέντων πιστωτών (άρθρο 3 παρ. 3 της με αριθμό 21/2011 απόφασης και 92 ΠτΚ), επέρχεται η οριστική εξέλεγξη του παθητικού και έπεται η διανομή των διαθεσίμων στους πιστωτές. Επισημαίνεται πως, σε περίπτωση που δεν έχουν ασκηθεί αντιρρήσεις κατά των απαιτήσεων που επαλήθευσε ο εκκαθαριστής, ακολουθεί νομίμως η διανομή τους.

Με την προς κρίση ανακοπή οι ανακόπτοντες εκθέτουν ότι συνδέονταν με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου με την ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία «Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε.» και ότι με σχετική απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας του ως άνω πιστωτικού ιδρύματος και τέθηκε σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης κατά τις διατάξεις του άρθρου 68 ν. 3601 /2007. Ότι, ο ειδικός εκκαθαριστής κάλεσε τους πιστωτές ν’ αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους, πλην, όμως, αυτοί δεν υπέβαλαν εμπρόθεσμη αναγγελία, και, γι’ αυτό, άσκησαν ανακοπή κατά το άρθρο 92 ΠτΚ στο αρμόδιο δικαστήριο, ζητώντας την επαλήθευση των μη αναγγελθεισών απαιτήσεων τους. Ότι, ο ειδικός εκκαθαριστής κατάρτισε τον από 06-11-2013 δεύτερο πίνακα προσωρινής διανομής, καταβάλλοντας δι’ αυτού στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας το ποσό των 220.000.000 ευρώ, έναντι των επαληθευμένων απαιτήσεων του. Ζητούν, λοιπόν, οι ανακόπτοντες, για τους λόγους που αναπτύσσουν στο δικόγραφο της κρινόμενης ανακοπής, α] να μεταρρυθμιστεί ο αμέσως προαναφερόμενος πίνακας προσωρινής διανομής, β] να αποβληθεί ο πιστωτής με την επωνυμία Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και να υποχρεωθεί ο ειδικός εκκαθαριστής να διανείμει σε αυτούς το ποσό των 220.000.000 ευρώ, μέχρι την πλήρη και ολοσχερή εξόφληση των απαιτήσεων τους. Επικουρικά, ζητούν να υποχρεωθεί ο ειδικός εκκαθαριστής να διανείμει το πλήρες ποσό των απαιτήσεων τους για αποζημίωση άδειας και αναλογία δώρου Χριστουγέννων 2012, άλλως και επικουρικώς, να υποχρεωθεί ο ειδικός εκκαθαριστής να διανείμει ποσοστό 50 % της απαίτησης για αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας και ποσοστό 50 % των απαιτήσεων τους για αποζημίωση άδειας και αναλογία δώρου Χριστουγέννων 2012. Τέλος, ζητούν να παρακρατηθούν από τον ειδικό εκκαθαριστή τα ποσά που αντιστοιχούν στις απαιτήσεις καθενός για την αποζημίωση απόλυσης, για αποζημίωση άδειας και αναλογία δώρου Χριστουγέννων 2012. Με το πιο πάνω περιεχόμενο και αυτά τα αιτήματα το ένδικο δικόγραφο αρμόδια φέρεται προς συζήτηση στο παρόν Δικαστήριο κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 6 της με αριθμό 21/2011 απόφασης της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων «Κανονισμός ειδικής εκκαθάρισης πιστωτικών ιδρυμάτων» και το άρθρο 161 ΠτΚ, πλην, όμως, αναφορικά με τα αιτήματα υπό στοιχεία α] και β] και τα επικουρικά αιτήματα, πρέπει ν’ απορριφθεί ως μη νόμιμο, γιατί δε βρίσκει νομικό έρεισμα στις διατάξεις της αμέσως προαναφερόμενης απόφασης και ιδίως του άρθρου 6 παρ. 3 αυτής σε συνδυασμό με το άρθρο 161 ΠτΚ. Πιο συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τις διατάξεις της με αριθμό 21/2011 απόφασης, που παρατίθενται στην νομική σκέψη της απόφασης αυτής, ο ειδικός εκκαθαριστής οφείλει να παρακρατήσει ποσά, αφαιρούμενα από τα προς διανομή μεγέθη, τα οποία αντιστοιχούν στη διαφορά ανάμεσα στο ύψος των αναγγελμένων από τους δανειστές απαιτήσεων και των επαληθευμένων. Το καθήκον παρακράτησης δεν αφορά στις περιπτώσεις που, με τον προσωρινό ή τον οριστικό πίνακα διανομής, ικανοποιείται το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ο ειδικός εκκαθαριστής δικαιούται να προβεί σε προσωρινή διανομή προς ικανοποίηση αποκλειστικά των απαιτήσεων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ακόμη και εάν έχουν ασκηθεί αντιρρήσεις σε βάρος τους, ενώ, για το σύνολο των υπόλοιπων απαιτήσεων, εφόσον γι’ αυτές έχουν ασκηθεί αντιρρήσεις, δε δύναται να διανείμει, αλλά πρέπει να προβεί σε παρακράτηση του ποσού. Αντικείμενο των αντιρρήσεων του άρθρου 6 παρ. 3 της με αριθμό 21/2011 απόφασης της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων «Κανονισμός ειδικής εκκαθάρισης πιστωτικών ιδρυμάτων» είναι μόνο η αμφισβήτηση της παρακράτησης ποσών από τα προς διανομή διαθέσιμα, στην οποία προέβη ο εκκαθαριστής, και όχι, βέβαια, η τυχόν άσκηση από τον τελευταίο του δικαιώματος του σε προσωρινή διανομή προς ικανοποίηση των απαιτήσεων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Εντούτοις, στη συγκεκριμένη περίπτωση με την υπό κρίση ανακοπή – αντιρρήσεις πλήττεται μη νομίμως το δικαίωμα του ειδικού εκκαθαριστή για την προσωρινή διανομή προς ικανοποίηση των απαιτήσεων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, όπως έπραξε αυτός με τον προσβαλλόμενο δεύτερο πίνακα προσωρινής διανομής. Αναφορικά με το τελευταίο αίτημα περί παρακράτησης από τον ειδικό εκκαθαριστή των ποσών που αντιστοιχούν στις απαιτήσεις καθενός από τους ανακόπτοντες για την αποζημίωση απόλυσης, για αποζημίωση άδειας και αναλογία δώρου Χριστουγέννων 2012 τυγχάνει και τούτο μη νόμιμο, διότι οι ανακόπτοντες δεν αναγγέλθηκαν, ασκώντας, κατόπιν, αντιρρήσεις, οι ίδιοι ή ο εκκαθαριστής, για τις μη επαληθευμένες απαιτήσεις τους, η άσκηση των οποίων (αντιρρήσεων) συνιστά προϋπόθεση για τις αντιρρήσεις του άρθρου 6 παρ. 3 της με αριθμό 21/2011 απόφασης σε συνδυασμό με το άρθρο 161 ΠτΚ, αλλά άσκησαν την ανακοπή του άρθρου 92 ΠτΚ (άρθρο 3 παρ. 3 της με αριθμό 21/2011 απόφασης), που άγει σε οριστική εξέλεγξη της απαίτησης και διανομή. Συνακόλουθα, η ανακοπή πρέπει ν’ απορριφθεί και τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων να συμψηφιστούν στο σύνολο τους, επειδή η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρο 179 Κ.Πολ.Δ.).

GreekEnglish